बौद्ध परम्परामा ङयीङनी (मौनव्रत) को महत्व

३० आश्विन २०७५, मंगलवार ०४:५२

–देवेन्द्र लामा
ओम म्हाणी पदमे हुँ ह्री !
“देङनी सोगच्योद मी ज्यासीङ, श्येनग्यी न्होरयाङ लाङमी ज्या, ठीगपे छयोइक्यीङ मी च्योदची,जुगनी छीक्याङ मीम्राहो, कोननी माङपो ञेरतन्पे , छयाङनी योङसो पाङपर ज्या, धेश्येन दुइमा यीनपेस्हे,ठीदाङ ठेङवा ग्यानदाङ नी, गरदाङ लुसो पाङपर ज्या, ठीतेन छेधो मीज्या सीङ”
माथिका वाक्यहरु बुद्ध बच्चन वा अष्ठशीलमा पालन गर्नपर्ने नियमहरु हुन —जस्तै हत्याहिंसा नगर्ने,चोरी नगर्ने,झूठो नबोल्ने,बेबिचार नगर्ने, मत मदिरा सेवन नगर्ने,अकाल भोजन नगर्ने, सुन सुगन्धित गर गहना लेपन तथा नलगाउने र उच्च आशनमा नबस्ने वा आश न गर्ने भन्ने जस्ता नियमहरु हुन । यीनै नियमको पालन गरेर बौद्ध धर्मावालम्वीहरु ङयीङनी (मौन व्रत) बस्ने गर्दछ ।

देस्रो काल खण्डमा बौद्ध परम्परामा पनि व्रतको अति महत्व रहेको देखिन्छ । व्रत मध्येमा ङयीङनी(मौनव्रत)को झनै महत्व रहि आएको छ । यो व्रतको समयमा लगभग ४८ घण्टा निराहार मौन बस्न पर्ने हुन्छ । त्यसरी व्रतमा रह“दा, बस्दा रोगबाट मुक्ति हुनुको साथै निराहार लामो समय सम्म बस्ने अभ्यास पनि हो । भनिन्छ ग्यालुङ पाल्मो(भिक्षुनी कमला) नाम गरेकि एक महिलालाई कहिल्यै निको नहुने रोग (महारोग)ले पीडित हुदा“ यही ङयीङनी (मौनव्रत) बसेर जाति भएको थियो । त्यसैताका देखिनैे यो व्रतको प्रभाव जनमानसमा पर्न गएको तथ्या पाईन्छ । याो व्रत नियमित गर्न सकेको खण्डमा भएको, लागि सकेको रोग निको हुने र आइन्दा कुनैपनि रोगको प्रभाव समेत पर्दैन भन्ने धार्मिक मत रहेको छ । रोग लाग्ने, लागि सकेकोलाई निको हुने कुरा त छदै छ तर यो व्रतको समयमा वा व्रत गरिने समयमा अवालोेकेश्वरको मन्त्र प्रयोग मार्फत गरिने भएकोे हुनाले अवलोकेश्वार प्राणी मात्रको हित गर्ने,अकाल मृत्युको कुनै पनि प्रणीहरु समेतको मृतात्माले शान्ती गर्ने गराउने, मिल्ने भएको हुनाले जहा“ हरेक वा कुनैन कुनै ठाउ“ बिशेषमा बढी हत्या हिंसा हुने समयमा बौद्ध धर्म गुरुहरुले विभिन्न गुम्बाहरुमा यो व्रतको आयोेजना गर्ने गरेको पाईन्छ ।

यसै महोत्वलाई ध्यान राखि यही मिति २०७५ साल असौज २९ गतेका दिन देखि २०७५ कार्तिक १ गतेका दिन सम्म यस मकवानपुर जिल्ला लगायत देशविदेशमा समेत यस बर्षको हिन्दू पर्व विजया दशैको नाममा हुने पशुवलि तथा हत्या हिंसामा संलग्न दानवीय प्रवृत्तिका मानवहरुका चेतना फिरेर सतमार्ग प्रति उनमुख होस भन्नुका साथै हत्याहिंसामा मृत्यु हुन पुगेका निर्दाेष पशुपंक्षीहरुको मृतात्माको चिरशान्तीको कामनास्वरुप यस किसिमका बौद्ध प्रार्थना (ङयूङनी मौन व्रत)को कार्यक्रमका आयोजना गरेको देखिन्छ । यो अत्यन्तै सकारात्मक पक्ष हो ।


यसमा तपाइको मत

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*